Terminy i techniki siewu rzepaku ozimego

Siew rzepaku ozimego – na co zwrócić uwagę?

Na udany siew rzepaku ozimego wpływa wiele czynników. Podstawę stanowi odpowiednie przygotowanie gleby przed siewem, które jest ważniejsze niż termin siewu rzepaku ozimego. Stanowisko do uprawy musi być odpowiednio przygotowane, co dotyczy także odpowiedniego nawożenia przedsiewnego.

Kolejnym ważnym elementem jest wybór odmiany rzepaku ozimego dopasowanej do warunków panujących na polu, na którym planowana jest uprawa. Szczególne znaczenie ma wybór odmian odpornych lub tolerancyjnych na choroby, które występowały już wcześniej na danym stanowisku, zwłaszcza jeśli w przeszłości uprawiano tam rzepak ozimy.

Termin siewu rzepaku ozimego to kolejny istotny czynnik wpływający na wielkość plonu, ponieważ decyduje o zdolności roślin do adaptacji do warunków zimowych.

Termin siewu rzepaku ozimego

W warunkach Polski optymalny termin siewu rzepaku ozimego przypada na sierpień. Przy czym dla regionów północno-wschodnich jest to pierwsza dekada sierpnia (5–10 sierpnia) zaś wschodnich 10–15 sierpnia. W regionach centralnych termin na siew to 15–25 sierpnia zaś na południu i zachodzie do 20 sierpnia. Wiele odmian źle reaguje na opóźniony siew rzepaku ozimego. Termin taki zazwyczaj skutkuje gorszym przezimowaniem. Odpowiedzią na takie problemy są odmiany tolerancyjne na opóźniony siew lub wczesne odmiany rzepaku ozimego.

Wczesne odmiany rzepaku ozimego

Wczesne odmiany rzepaku ozimego charakteryzuje szybki rozwój w okresie jesiennym. Dlatego termin wysiewu rzepaku ozimego można opóźnić do czasu, kiedy warunki są bardziej sprzyjające. Charakteryzujący te odmiany szybki rozwój jesienią pozwala na szybsze uformowanie się i prawidłowe ukształtowanie roślin przed zimowym spoczynkiem. Dzięki temu są bardziej odporne na przemarzanie zimą i lepiej startują na wiosnę. Ponadto wczesne odmiany często charakteryzują się stabilnym plonowaniem niezależnie od warunków.

Gęstość siewu rzepaku ozimego

Gęstość siewu rzepaku ozimego jest jednym z kluczowych czynników wpływających na wielkość plonu rzepaku ozimego. Gatunek ten jest wrażliwy na zbyt gęsty siew, a ewentualnych błędów w tym zakresie nie można skorygować na późniejszych etapach uprawy.

Zalecana gęstość siewu rzepaku ozimego wynosi zazwyczaj 40–50 roślin na m², przy rozstawie rzędów 12,5–15 cm (co odpowiada normie wysiewu 2,5–4 kg nasion na hektar).

W przypadku siewu punktowego możliwe jest zmniejszenie obsady do 30–35 roślin/m², a nawet do 20–25 roślin/m² – przy zachowaniu pełnego potencjału plonotwórczego roślin.

Nawet w przypadku opóźnionego terminu siewu nie należy przekraczać gęstości 50 roślin na m².

Głębokość siewu rzepaku ozimego

Optymalna głębokość siewu rzepaku ozimego wynosi 1–1,5 cm w optymalnych warunkach glebowo wilgotnościowych. Jednakże zazwyczaj zależy od rodzaju gleby oraz warunków wilgotnościowych. Dla poszczególnych rodzajów gleb są one następujące:

• Gleby ciężkie i wilgotne: 1–2 cm,
• Gleby lekkie i suche: 2,5–3,5 cm.

Są to ważne czynniki, które należy brać pod uwagę, wysiewając rzepak ozimy. Siew nie może być zbyt głęboki, ponieważ nasiona wymagają światła do inicjacji kiełkowania, a ponadto drobne nasiona rzepaku ozimego charakteryzują się niską energią kiełkowania. 

Technologia siewu rzepaku ozimego

Ważnym czynnikiem jest przede wszystkim przygotowanie gleby pod siew rzepaku ozimego. Gatunek ten nie toleruje płytkiej uprawy, ponieważ wymaga porowatej, dobrze napowietrzonej gleby do prawidłowego rozwoju systemu korzeniowego. Dobra uprawa pozwala na uniknięcie takich zagrożeń, jak obecność słomy na polu, zaskorupienie czy zamulenie, które osłabiają wschody roślin. W tym celu można stosować różne technologie uprawy – od tradycyjnej orki po uproszczone systemy uprawy.

Sam wysiew rzepaku ozimego można wykonać za pomocą tradycyjnego siewnika, choć w ostatnich latach odchodzi się o tej techniki na rzecz technologii uproszczonych lub siewu bezpośredniego za pomocą specjalnych maszyn polowych. Pozwalają one na ograniczenie liczby zabiegów wykonywanych na polach, a tym samym do redukcji zużycia paliwa, czasu pracy i kosztów, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości siewu i plonowania.