Wsparcie buraka cukrowego i roślin bobowatych z Custos Pro

Współczesne rolnictwo stoi w obliczu bezprecedensowych zmian. Z jednej strony rosnące wymagania konsumentów i przetwórców dotyczące jakości plonu oraz pozostałości substancji chemicznych, z drugiej – dynamicznie zmieniające się regulacje prawne w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, które sukcesywnie eliminują z rynku kolejne substancje czynne środków ochrony roślin. W tym trudnym krajobrazie plantatorzy roślin okopowych i bobowatych muszą na nowo zdefiniować swoje strategie ochrony.

Burak cukrowy, nazywany królową roślin okopowych, oraz rośliny bobowate (strączkowe), przeżywające swój renesans jako źródło białka, to uprawy wymagające precyzyjnego podejścia. Margines błędu kurczy się z każdym rokiem. Dlatego nowoczesna agrotechnika coraz śmielej sięga po rozwiązania hybrydowe, w których konwencjonalna chemia wspierana jest przez zaawansowane preparaty biologiczne. Jednym z liderów tej technologicznej zmiany jest Custos Pro – probiotyk dla roślin, który rewolucjonizuje podejście do profilaktyki chorób grzybowych.

Jakie wyzwania fitosanitarne stoją przed producentami roślin okopowych i bobowatych? 

Zarówno producenci buraka cukrowego, jak i plantatorzy soi, grochu czy bobiku, mierzą się z narastającą presją patogenów. Zjawisko to jest napędzane przez zmiany klimatyczne. Coraz cieplejsze jesienie, łagodne zimy i wydłużony okres wegetacji sprawiają, że cykle rozwojowe grzybów i szkodników ulegają zaburzeniu – patogeny atakują wcześniej, intensywniej i dłużej.

W uprawie buraka cukrowego największym koszmarem pozostaje chwościk buraka (Cercospora beticola). Choroba ta, niegdyś pojawiająca się w sierpniu, obecnie potrafi zaatakować plantacje już na przełomie czerwca i lipca. Co gorsza, grzyb ten wykazuje niesamowitą zdolność do uodparniania się na stosowane latami fungicydy (głównie z grupy strobiluryn i triazoli). Rolnicy coraz częściej sygnalizują, że zabiegi chemiczne, które kiedyś działały w 100%, dziś tracą na skuteczności, co zmusza do zwiększania liczby przejazdów i generowania kosztów. Obok chwościka, plantacjom zagraża mączniak prawdziwy, brunatna plamistość liści oraz rdze.

Z kolei uprawa roślin strączkowych obarczona jest ryzykiem chorób, które bezpośrednio wpływają na powierzchnię asymilacyjną liści. Askochytoza, mączniak rzekomy i prawdziwy, a także szara pleśń czy rdze, potrafią w krótkim czasie zniszczyć aparat fotosyntetyczny rośliny. W przypadku roślin bobowatych jest to szczególnie dotkliwe, ponieważ każda redukcja zielonej masy może przełożyć się na niższy plon nasion i białka.

Dodatkowym wyzwaniem jest stres abiotyczny. Okresowe susze i wysokie temperatury osłabiają naturalne bariery obronne roślin, czyniąc je łatwym celem dla infekcji wtórnych. W tak wymagającym środowisku, standardowa ochrona chemiczna często okazuje się niewystarczająca lub zbyt obciążająca dla fizjologii rośliny.

Burak cukrowy – jak skutecznie wspierać naturalną odporność plantacji?

Skuteczna ochrona buraka cukrowego to gra o utrzymanie zdrowego ulistnienia aż do momentu zbioru. Liście to fabryka cukru. Gdy zostaną zniszczone przez chwościka, roślina w akcie desperacji zaczyna odbudowywać rozetę liściową, zużywając do tego cukier zgromadzony już w korzeniu. Efekt? Drastyczny spadek polaryzacji i technologicznego plonu cukru.

Tradycyjne podejście „interwencyjne” (pryskamy, gdy widzimy plamy) jest już przeżytkiem. Kluczem jest prewencja i budowanie odporności plantacji zanim dojdzie do infekcji. Tutaj z pomocą przychodzi Custos Pro. Włączenie tego preparatu do technologii ochrony buraka pozwala na stworzenie biologicznej tarczy na powierzchni liści.

Mechanizm ten jest szczególnie cenny w strategii antyodpornościowej. Stosując Custos Pro w pierwszych zabiegach lub w mieszaninie z fungicydami konwencjonalnymi, wprowadzamy do łanu czynnik biologiczny, na który grzyby nie są w stanie się uodpornić. Bakterie zawarte w preparacie zasiedlają liście, tworząc biofilm, który fizycznie uniemożliwia zarodnikom chwościka czy innym patogenom skiełkowanie i wniknięcie do tkanek.

Ponadto, biologiczne wsparcie pozwala roślinom lepiej znosić stresy. Burak traktowany Custos Pro wykazuje większy wigor, ma intensywniejszy kolor liści (więcej chlorofilu) i dłużej utrzymuje turgor w dni upalne. Zdrowsza roślina to roślina, która ma więcej energii na produkcję cukru, a nie na walkę o przetrwanie.

Jak uprawia się rośliny strączkowe, by wesprzeć ich odporność?

Rośliny bobowate są niezwykle wrażliwe na konkurencję chwastów i ataki patogenów, zwłaszcza we wczesnych fazach rozwoju oraz w okresie kwitnienia i zawiązywania strąków. Uprawa roślin strączkowych wymaga zatem holistycznego spojrzenia na zdrowotność łanu.

W przypadku grochu, soi, bobiku czy łubinu, dolne partie roślin często znajdują się w warunkach podwyższonej wilgotności i słabego przewiewu – to idealny mikroklimat dla rozwoju chorób grzybowych, takich jak szara pleśń czy zgnilizna twardzikowa. Chemiczna ochrona tych upraw jest utrudniona ze względu na ograniczoną liczbę zarejestrowanych środków oraz konieczność ochrony owadów zapylających.

Wdrożenie Custos Pro do technologii uprawy roślin bobowatych rozwiązuje kilka problemów jednocześnie:

1. Bezpieczeństwo dla zapylaczy: jako produkt biologiczny, Custos Pro jest bezpieczny dla pszczół i innych owadów pożytecznych, co pozwala na stosowanie go nawet w okresie kwitnienia – czyli wtedy, gdy presja chorób jest często największa, a wjazd z chemią ryzykowny.

2. Ochrona bez pozostałości: rośliny strączkowe często trafiają bezpośrednio na stół konsumenta lub do produkcji pasz wysokiej jakości. Stosowanie biopreparatu pozwala ograniczyć poziom pozostałości pestycydów w nasionach.

3. Wsparcie fizjologiczne: Custos Pro stymuluje naturalne mechanizmy obronne roślin (tzw. Indukowana Odporność Systemiczna - ISR). Roślina „zaalarmowana” przez pożyteczne bakterie, sama zaczyna produkować związki wzmacniające ściany komórkowe, co utrudnia infekcję nie tylko przez grzyby, ale też bakterie chorobotwórcze.

Czym jest Custos Pro i w jaki sposób poprawia kondycję roślin?

1. Indukowanie naturalnej odporności: składniki zawarte w preparacie działają jak „szczepionka”. Stymulują one naturalny układ odpornościowy kukurydzy do produkcji związków obronnych (np. fitoaleksyn) oraz wzmacniania ścian komórkowych. Roślina o grubszych, twardszych tkankach staje się mniej atrakcyjna dla szkodnika i stanowi trudniejszą barierę do sforsowania dla wgryzających się larw.

2. Szybka regeneracja: jeśli dojdzie do uszkodzeń (a w przypadku dużej presji szkodnika jest to nieuniknione), kukurydza potraktowana Oma Pro znacznie szybciej regeneruje uszkodzone tkanki. Szybsze zabliźnianie się ran to klucz do ograniczenia infekcji wtórnych. Mniej otwartych ran oznacza mniejsze ryzyko wniknięcia zarodników grzybów Fusarium, co bezpośrednio przekłada się na niższą zawartość mykotoksyn w ziarnie.

3. Poprawa odżywienia: zdrowa, dobrze odżywiona roślina lepiej znosi stres biotyczny. Oma Pro wpływa na poprawę kondycji całej plantacji, co pozwala utrzymać potencjał plonowania nawet w obliczu obecności szkodnika.

Dlaczego warto włączyć Oma Pro do strategii?

Custos Pro to nie jest „kolejny cudowny środek”. To zaawansowane rozwiązanie biotechnologiczne, oparte na naukowych dowodach. Jest to preparat mikrobiologiczny zawierający wyselekcjonowane szczepy bakterii m.in. z rodzaju Bacillus, które zostały dobrane pod kątem ich zdolności do szybkiej kolonizacji powierzchni roślin (fyllosfery) oraz wysokiej aktywności metabolicznej.

Sposób działania Custos Pro opiera się na trzech filarach:

1. Konkurencja przestrzenna (Biofilm): to najważniejszy mechanizm. Po aplikacji na liść, bakterie z Custos Pro namnażają się błyskawicznie, tworząc szczelną warstwę ochronną – biofilm. Można to porównać do zatłoczonego parkingu. Zarodniki chorób grzybowych (np. mączniaka, rdzy, chwościka), niesione przez wiatr, lądują na liściu, ale nie znajdują „wolnego miejsca”, by się przyczepić i rozpocząć proces infekcji. Nie mając kontaktu z tkanką roślinną, obumierają.

2. Konkurencja pokarmowa: bakterie Bacillus szybko zużywają dostępne na powierzchni liścia substancje odżywcze (wydzieliny roślinne), które w normalnych warunkach stanowiłyby pożywkę dla kiełkujących patogenów. Grzyb chorobotwórczy po prostu „głoduje” i nie ma energii do ataku.

3. Produkcja metabolitów: pożyteczne bakterie zawarte w Custos Pro produkują naturalne substancje (lipopeptydy), które ograniczają możliwość rozwoju strzępek grzybni patogenów.

Dzięki tym mechanizmom Custos Pro realnie poprawia kondycję roślin. Dodatkowo zmniejszenie stresu biotycznego (presji chorób) pozwala roślinie przekierować energię na wzrost wegetatywny i generatywny. Efektem jest lepsze wykorzystanie azotu, intensywniejsza fotosynteza i finalnie – wyższy i zdrowszy plon.