01.06.2017r

Raport sadowniczy – choroby w sadach leszczynowych

Zmieniająca się koniunktura w polskim sadownictwie sprzyja poszukiwaniu i rozwojowi upraw alternatywnych gatunków roślin, np. leszczyny i orzecha włoskiego. Największe areały sadów leszczynowych znajdują się obecnie na Lubelszczyźnie, w rejonie Sandomierza i Końskowoli.

 

Jedną z najczęstszych przyczyn zakłóceń w dobrym plonowaniu leszczyny są niekorzystne warunki pogodowe: przemarznięcie rozwiniętych kwiatów, susza oraz występowanie chorób biotycznych w okresie wegetacji. Niestety, obecnie do stosowania w uprawie leszczyny dopuszczonych jest niewiele preparatów, które można wykorzystać w ochronie chemicznej, dlatego należy wykorzystywać inne dostępne metody wspomagające ochronę.

 

Choroby

Aktualnie na plantacjach leszczyny odnotowuje się kilka groźnych chorób, które przyczyniają się do znacznych strat ekonomicznych. Na nieopryskiwanych i pozbawionych jakiejkolwiek ochrony plantacjach leszczyny co najmniej ¾ plonu ulega zniszczeniu z powodu chorób grzybowych i bakteryjnych. Oprócz chorób, których objawy widoczne są w trakcie sezonu wegetacyjnego, należy uwzględnić także patogeny, które pozbiorczo zasiedlają zebrany plon, doprowadzając do znacznych strat już w okresie przechowywania.

Jedną z głównych chorób leszczyny jest monilioza leszczyny, sprawcą której jest powszechnie występujący grzyb Monilia coryli. Pierwsze objawy chorobowe pojawiają się na zielonych okrywach zawiązków jako ciemne, brunatne, zagłębione plamy, rozprzestrzeniające się na zawiązki orzechów. W okresie dojrzewania orzechy są puste lub wypełnione szczątkami zniszczonego nasienia. Nekrozy mogą wystąpić na wszystkich nadziemnych organach rośliny. Zainfekowane okrywy i zawiązki orzechów gniją i przedwcześnie opadają. Porażenie chorobą występuje przede wszystkim w wilgotnych letnich okresach oraz na silnie zagęszczonej plantacji. Epidemicznemu wystąpieniu moniliozy sprzyja temperatura 22 – 27°C oraz znaczna wilgotność.

Kolejnym groźnym patogenem jest sprawca szarej pleśni, grzyb Botrytis cinerea. Poraża on wszystkie nadziemne organy leszczyny, zasiedlając także zawiązki owocowe i owoce przed zbiorem. Duże nasilenie grzyba odnotowywane jest podczas wilgotnej i ciepłej pogody. Na porażonych organach obserwowany jest charakterystyczny, szary, pylisty nalot zarodników konidialnych B. cinerea, odpowiedzialnych za wywoływanie infekcji. Grzyb ten może rozwijać się również w trakcie przechowywania i również wtedy powodować straty.

 

Głównym objawem kolejnej choroby, czyli mączniaka prawdziwego leszczyny, jest biały nalot grzybni, który pojawia się na dolnej stronie blaszki liściowej. Wzrost młodych, porażonych liści zostaje zahamowany. Delikatny nalot grzybni utworzonej przez trzonki oraz zarodniki konidialne na starszych liściach stopniowo zanika, grzybnia jednak pasożytuje nie tylko na skórce, ale także w tkance miękiszowej, co przyczynia się do powolnego zasychania i opadania liści. Jesienią na porażonych, pokrytych białym nalotem liściach, obserwowane są charakterystyczne drobne, czarne okrągłe otocznie grzyba – chazamotecja, wypełnione workami z zarodnikami.

Coraz częściej na plantacjach leszczyny odnotowywane są także choroby bakteryjne, m.in. Xanthomonas campestris pv. corylinabakteryjna zgorzel leszczyny oraz Pseudomonas syringae pv. avellanaerak bakteryjny.

Bakteryjna zgorzel leszczyny to groźna choroba głównie w młodych sadach. Jej objawy obserwowane są na pędach leszczyny w postaci charakterystycznych nekroz oraz zgorzeli, występujących zwykle wokół pąków. Zgorzelom zazwyczaj towarzyszą podłużne pęknięcia na pędach, zaś na liściach obserwowane są nieregularne, uwodnione plamy, które z czasem zmieniają zabarwienie na czerwono – brunatne (zmiany widoczne na zdjęciu obok). Identyczne zmiany pojawiają się na owocach, niekiedy z charakterystycznym wyciekiem bakteryjnym. Bakterie rozprzestrzeniają się głównie z kroplami wody podczas wilgotnej pogody, ale również przez porażony materiał szkółkarski. Infekcji sprzyja temperatura powyżej 20°C (optymalna do rozwoju wynosi 28 – 32°C, minimalna zaś 5 – 7 °C).

 

Główne objawy raka bakteryjnego to nekrozy, zrakowacenia pni, pędów, odrostów korzeniowych. Bakteria Pseudomonas syringae pv. avellanae poraża wszystkie nadziemne organy leszczyny, prowadzi do zamierania pąków kwiatowych męskich i żeńskich. Porażone liście więdną i zamierają, przybierając zabarwienie jasnozielone. Objawy porażenia są obserwowane na pędach w postaci zmiany koloru kory na czerwono-brązowy. Pod względem epidemiologicznym i biologicznym bakterie ta jest bardzo podobna do bakterii P.syringae, powodującej raka drzew owocowych. O porażeniu przez P. syringae mogą świadczyć nekrozy i zrakowacenia pni oraz pędów.

 

Metody walki z patogenami

Z racji tego, że zasób preparatów do ochrony roślin leszczynowych przed chorobami jest ograniczony, należy pamiętać o szeregu niechemicznych metod zwalczania i ograniczenia występowania chorób leszczyny. Są to:

  • wycinanie i usuwanie porażonych pędów, a nawet całych krzewów
  • wygrabianie i rozdrabnianie liści, które są źródłem infekcji
  • odpowiedni rozstaw i zagęszczenie plantacji
  • cięcie prześwietlające plantacje
  • odpowiedni dobór stanowiska, w tym izolacja przestrzenna od naturalnych stanowisk leszczyny, na których mogą się rozwijać choroby
  • zrównoważone nawożenie roślin
  • nawozy o działaniu indukującym mechanizmy odpornościowe roślin

 

Coraz większą popularnością cieszy się wykorzystanie w ochronie roślin nawozów zawierających związki fosforynowe. Nawozy te stosowane są w celu podniesienia skuteczności fungicydów. Zauważono również skuteczność stosowania nawozów fosforynowych ,,solo” w ograniczeniu chorób. Chociaż brakuje przeprowadzonych badań w uprawie leszczyny, od poszczególnych plantatorów uzyskać można opinie, według których w ochronę upraw leszczyny stosowanie pozytywnie wpisuje się Phos 60 EU. Zawiera on 670 g/l fosforu w formie jonów fosforynowych. Nawóz ten należy stosować 2 – 3 razy w sezonie w dawce 1,5 – 2 l/ha. Nawóz ma możliwość łącznego stosowania z fungicydami oraz z większością nawozów z gamy FoliQ.

 

***
Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.

Poprzedni artykuł
Potrójnie się opłaca!
route_baner_400x180
Następny artykuł
Prosto z budowy: Inwestycja w Aleksandrowie cz. 7